Nun ye fea namás, sinón tamién bien peligrosa y amás cuesta dineru a les arques públiques por tol so impactu na naturaleza y la salú. Ye la llamada basura marina, tou tipu d'oxetos que pueden atopase nes sableres de dellos materiales (plásticu, papel, borrafes hixéniques sanitaries como les mázcares, metal, madera, cerámica, ropa, vidriu o goma, ente otros). El Ministeriu de Transición Ecolóxica ta dispuestu a ponese firme enfrente de toes estes refugayes con un control que se lleva faciendo dende 2014 al traviés del denomináu Programa de Siguimientu pa Basures Marines

Son alredor de 30 sableres en tola mariña española les que se restolen cuatro vegaes al añu, d'elles 9 queden na mariña noratlántica, la mayoría asisitaes en Galicia. N'Asturies, la playa de Vega (Ribeseya) foi la escoyida como paradigma de la mariña del Principáu. L'últimu informe nun dexa llugar a duldes: el plásticu ye'l mayor mal qu'afecta a la costa asturiana y, por estensión, a la del restu del país.

Una mázcara, na sablera de la Vega. A. Fernández

En Vega fixeron l'añu pasáu trés muestreos (el de primavera anulóse por cuenta de la pandemia), estremaos nún que toma 100 metros y otru d'un kilómetru. Nel arenal rioseyán alcontráronse 987 oxetos cada 100 metros rastrexaos (una media de 329 por campaña) y d'estos, el 94,6% fueron plásticos. Según el Ministeriu, “anque les proporciones relatives d'estos materiales varien según les rexones, esiste una clara evidencia de que les basures constituyíes por plásticu son con diferencia'l tipu más abondosu”. L'actividá turístico y pesquero son mayoritariamente l'orixe de tales refugayes, ente les que figuren tapes, tapones, colilles, bolses de pataques, palinos de llambionaes y un ensame de restos pequenos non identificaos. 

En toa España'l plásticu foi'l 71,8% de les basures marines nos programes ente 2013 a 2019. Nel restu d'Europa la cosa nun va meyor, una y bona que los plásticos suelen llegar a índices del 90%. 

Los plásticos camuden pola madera cuando s'amuesa un kilómetru, nel que s'identifica la basura mayor de 50 centímetros. Nel informe ministerial recuéyese que s'atoparon en toles campañes un total de 23 oxetos (una media de 8), na so mayoría madera (tables, vigues). Esta supunxo un 87% del total, siguida del plásticu (cuerdes), un 13%. “Nun se detectaron gomes nin oxetos testiles de más de 50 centímetros”, recueyen los técnicos del Ministeriu, qu'atribúin les maderes alcontraes a restos de l'actividá pesquera, la acuicultura o'l tresporte marítimu. 

En busca del orixe

Precisamente l'oxetivu del programa ye buscar l'orixe de la basura marina pa tratar d'evitar que llegue a les sableres. Transición Ecolóxica alvierte de que rastrexos talos nun reflexen nin indiquen la calidá ambiental y estética de les sableres, nin les sos condiciones hixénicu-sanitaries pal bañu.

Madera apilada tres la llimpieza na sablera de Los Quebrantos, en L'Arena. Mara Villamuza

Ello ye que les asturianes son unes de les que mayor prestíu gocien na mariña española pola so calidá ambiental, lo que-yos fixo merecedores l'añu pasáu d'un total de 13 banderes azules. Cola temporada veraniega al volver la esquina na mariña yá se punxeron manes a la obra pa tener los arenales en perfectu estáu. Ello ye que la pasada Selmana Santa Cogersa entamó la primera gran llimpieza de la temporada. 

Esto permitió que lluzan yá escampaes playes como la de Los Quebrantos, de L'Arena (Sotu'l Barcu), o Santa Marina (Ribeseya), que suelen atropar una alta cantidá de basures (maderes y plásticos, principalmente) al tar na desaguada de los ríos Nalón y Sella.

La playa d'Aguilar, col nivel de sable más baxu del normal, como se ve nel muriu. Mara Villamuza

La perda de sable ye otru mal habitual, que se produz añalmente y de forma periódica, na mariña asturiana. Munches sableres como Salinas (Castrillón), San Llorienzo (Xixón) o Aguilar (Muros) acusen por estes feches desaxustes que, espérase, d'equí al branu van correxise.