El mugor foi trescalando nel alabastru. La piedra ye bien sensible a l'agua y el pasu de los sieglos provocó resquiebres y descamaciones nel mausoléu de Fernando de Valdés-Salas, políticu, relixosu y fundador de la Universidá d'Uviéu. El conxuntu, del sieglu XVI, ta na paré norte de la colexata de Salas, la más espuesta a les inclemencies del tiempu. Ye obra de Pompeyo Leoni, escultor italianu renacentista que Felipe II traxo a España pa trabayar n'El Escorial. 

“El mausoléu ye una xoya del Renacimientu”, resume Joaquín Lorences, presidente de la Fundación Valdés-Salas, que, xunto cola Fundación Cajastur y la entidá Cosmen Menéndez-Castañedo, quier recuperar el ricu conxuntu escultóricu. 

Lorences percuerri satisfechu la colexata de Salas. Con una inversión de 150.000 euros llograron poner frenu al mugor que tanto dañu fixera al templu. “El teyáu taba desfechu”, esplica. Esa foi una de les principales actuaciones que s'acometieron nos últimos meses. Lo primero pa evitar el mugor yera camudar dafechu la cubierta del templu, na que “creciera hasta maleza enriba les teyes”. Nesti casu sí qu'había qu'empezar la casa pel teyáu. Y siguir peles parés. Tratóse tol esterior de la colexata pa impermiabilizar los murios, atapáronse resquiebres y arrexuntóse. Pero “lo más importante ye lo que nun se ve”, diz Lorences. Y lo que nun se ve ta embaxo la tierra. Nestes obres de restauración del templu hubo que facer un sistema de drenaxe esterior. L'agua colaba so tierra y aprucía nel alabastru del mausoléu.

Lorences amuesa'l nuevu teyáu dende'l campanariu.

Lorences amuesa'l nuevu teyáu dende'l campanariu.

Yá nel interior, les xeres fueron de llimpieza y de pintura de parés, de llucir el suelu ensin estropialo, ensin apolazalo. “Quedó mui guapu”, diz una muyer sentada nun de los bancos de la colexata, p'allegría de Joaquín Lorences, qu'esparde esta afirmación a tolos vecinos: “Ye lo que diz tol pueblu”

El pueblu, nel meyor sentíu de la palabra. En xubiendo los 65 pasos de la escalera de cascoxu que lleva al campanariu de la colexata, con Salas a los sos pies, Lorences fai un apunte: la obra féxola una empresa local, Forestal Salense, “y eso nótase, nos detalles, na entrega y nel ciñu colos que trabayaron”.

Nel esterior del templu.

Nel esterior del templu.

Esti día enseñaron les meyores a los vecinos y autoridaes, pero esto ye solo'l principiu. L'oxetivu ye presentar esti trabayu como garantía calidable pa consiguir mecenes qu'apurran dineru pa poder restaurar el mausoléu del fundador de la Universidá d'Uviéu. 

Lorences amenuga: “Ye una xoya qu'amás ta nel Camín Primitivu a Santiago”. La Fundación tien claro que la colexata tien de llucir completa. Hasta fadría falta restaurar los dos retablos del sieglu XVI, pero esa ye otra hestoria. Y hai otru suañu que nun cuesta dineru, que la puerta de la Colexata sía “Puerta del perdón” dientro del Camín Primitivu.