Isabel Ruiz de la Peña (Uviéu, 1973), profesora d'Historia del Arte de la Universidá d'Uviéu y miembru de númberu del Real Institutu d'Estudios Asturianos (RIDEA) ta convencida de que “el turismu cultural ye ún de los grandes atractivos d'Asturies, como se ta viendo esti añu col Camín de Santiago”

Dizlo refiriéndose a un espaciu concretu, al conceyu de Villaviciosa. Ruiz de la Peña ye autora de la guía “El Románicu en Villaviciosa”, editada pola Fundación José Cardín y que sustitúi a otra de 2005 que ta escosada. 

Nel trabayu propónense seis rutes pel conceyu maliayés nes que se visiten un total de 31 ilesies y capiyes del prerrománicu y el románicu. Ruiz de la Peña encárgase de los documentaos testos y el fotógrafu Marcos Morilla de les imaxes que conviden a que'l públicu percuerra esos itinerarios. 

La historiadora apunta que “Villaviciosa tien la mayor concentración de románicu de toa Asturies, tanto en calidá como en cantidá”, daqué que ye, ensin dulda, “un atractivu turísticu bien importante”. 

Esti patrimoniu del conceyu maliayu “ta perbién calteníu”, esplica la esperta, qu'insiste na necesidá de caltener el patrimoniu históricu, non solo nel conceyu de Villaviciosa sinón en toa Asturies porque “caltener el patrimoniu cultural ye una inversión que xenera riqueza p'Asturies, nunca ye un gastu”. 

Na Fundación José Cardín yá notaron l'impactu de la publicación de la guía nes últimes selmanes nes que se rexistró más turismu na zona. La Fundación esplica que “yera una demanda de los visitantes y asistentes a les nueses actividaes el tener una guía cola que poder averase meyor al ricu y ampliu románicu y prerrománicu rural del conceyu”.

Dolosía del pórticu sur de San Salvador de Valdediós.  |  MARCOS MORILLA / LNE

Dolosía del pórticu sur de San Salvador de Valdediós. | MARCOS MORILLA / LNE

Isabel Ruiz de la Peña, que naturalmente conoz a la perfección caún d'esos 31 templos qu'apaecen na guía, destaca la Ilesia de Santa María de Valdediós “de mui bona fábrica y en mui bon estáu de caltenimientu”, y señala tamién la ilesia de Santa María de la Oliva, na Villa, construyida nel sieglu XIII. Tamién na redolada de la capital maliaya la esperta convida a visitar San Xuan d'Amandi, na rodiada de Villaviciosa

Na zona rural “hai templos con una gran calidá de cantería, como Santolaya de Lloraza”. Nesa redolada más rural, y mui cerca de la capital, ta ún de los llugares más destacaos, San Salvador de Fuentes. “Ye un templu románicu pero la importancia ye que dientro hai una puerta tapizada col epígrafe de fundación y dotación de la ilesia qu'acaba de cumplir mil años d'antigüedá”, esplica Ruiz de la Peña que recuerda amás que'l templu donó la conocida como “Cruz de Fuentes” al Muséu Metropolitanu de Nueva York

En toos estos templos el caltenimientu ye desigual “hailos perbién calteníos como Valdediós, Fuentes o la Oliva, con restauraciones feches relativamente recién, pero nes zones rurales hai pequeñes capiyes que nun tienen cultu y permanecen zarraes que tán escangallando muncho, cuantimás pol mugor”, describe Ruiz de la Peña. Magar qu'esi estáu xeneral de los templos que s'inclúin na guía ye más o menos bonu, la investigadora sorraya que “hai qu'impulsar entá más les restauraciones d'estes construcciones y fomentar el turismu d'esti tipu”.

La investigadora Isabel Ruiz de la Peña. | MARCOS MORILLA / LNE

La investigadora Isabel Ruiz de la Peña. | MARCOS MORILLA / LNE

Nesti sentíu, la esperta insiste en que “el románicu de Villaviciosa ye un atractivu patrimonial descomanáu por númberu y calidá”. Ello tienlo por “un elementu tractor, peratractivu dientro de tou'l turismu cultural qu'hai n'Asturies”. 

Al facer la guía yeren conscientes de qu'ún de los grandes atractivos d'Asturies y de Villaviciosa ye la zona de mariña, les sableres, “pero tamién ta esta parte del patrimoniu históricu que nun hai n'otres zones d'Asturies y qu'hai que potenciar”. 

“La Fundación José Cardín yá facía un gran llabor coles visites empobinaes al patrimoniu cultural del conceyu de Villaviciosa”, aplaude l'autora de la guía que tuvo una gran acoyida ente los amantes del patrimoniu cultural asturianu.