Cuesta muncho trabayu desfacese d'un pasaporte caducáu, sobremanera d'aquellos que lleven nes sos páxines los exóticos sellos estampaos polos funcionarios d'aduanes de tal o cual país. Son la versión realista y de bolsu d'aquella maleta cola que George Bailey, l'honestu protagonista de “¡Qué guapo ye vivir!”, quería percorrer el mundu: una maleta grande y espaciosa na que poder poner pegatines de tolos llugares que nagua por visitar. Eso foi siempre asina: primero de la invención del turismu, los viaxeros yá trataben de facese con dalguna alcordanza, dalguna señal, d'aquel llugar especialmente relevante que visitaren. Y como nun había otro más significao qu'una ciudá santa en tiempu de xubiléu, como pasaba en Compostela o n'Uviéu cola Perdonanza, al calor de les pelegrinaciones abondaron unos pequeños emblemes, unes insinies feches en metales cenciellos como plomu o estañu, que se producíen y bendicíen nel mesmu santuariu y que los romeros cosíen a les sos prendes o a los sos sombreros. 

La hestoria del Arte dexó dellos testimonios d'estes práctiques. Na sillería del coru de la catedral francesa d'Amiens, realizada a principios del sieglu XVI, tallóse la figura d'una vendedora d'estes insinies, representada nel actu d'enseñar la so mercancía. Pela so parte, nuna tabla flamenca de finales del sieglu XV, caltenida nel Muséu de la Hestoria de Frankfurt, preséntase a San Xoaquín y Santa Ana, con gorros de pelegrín, dando llimosna a los probes. Nos sos tocaos, identifíquense enseñes de dellos santuarios, incluyíes conches de Santiago.

Insinia d'Uviéu cola imaxe del Salvador, datada nel sieglu XII y caltenida nel Muséu de Cluny.

Y ye que nel casu de Compostela, estes insinies teníen davezu la forma de la icónica venera de Santiago. N'Uviéu, en correspondencia, la iconografía aludía al Salvador, titular del templu catedraliciu, y a partir del sieglu XV a la Santa Cruz, a la que se dedica'l xubiléu según la bulda roblada en 1438 pol papa Euxenio IV. 

La historiadora María Josefa Sanz estudió estes insinies, faciendo rescamplar el so valor testimonial pa entender el potencial social y económicu qu'había detrás del xubiléu. Nuna conferencia de recién nel Real Institutu d'Estudios Asturianos, Sanz analizó dalgunes de les insinies venceyaes a Uviéu que se caltienen. Les más antigües son del sieglu XII y cúriense nel Muséu d'Arte Medieval de Cluny, en París. Son dos insinies lobulaes, y tarazaes, que reproducen una imaxe del Salvador.

Insinia del xubiléu uvieín de 1571, atopada en Foncalada.

María Josefa Sanz llogró amás rastrexar la fabricación d'estes enseñes que puede siguise al traviés de los documentos de la dómina, qu'amuesen cómo s'esparde la so producción por mor de la concesión del xubiléu. Pal añu 1481, encargase a un artesanu llamáu Gutierre González de Mieres que fabricara 25.000 insinies, col emblema de la cruz, nun momentu nel que la ciudá tenía alredor de 5.000 habitantes. Con estos emblemes y otros ingresos como les llimosnes, el cabildru recaudó aquel añu 72.860 maravedís, una cifra aportada por Javier Rodríguez Muñoz. Yera una suma bien importante: en 1489, el cabildru pagó apenes 7.000 maravedís por facer la gran rexa metálica que cerraba'l coru y lu separaba del restu del templu.

Detalle d'una tabla flamenca del sieglu XV, con San Xoaquín y Santa Ana representaos como pelegrinos, con insinies cosíes a los sos sombreros.

A mediaos de la década de 1990, nuna escavación na Foncalada, los arqueólogos Francisco Javier Chao, Rogelio Estrada y Sergio Ríos atoparon trés enseñes de pelegrinos. Dos d'elles yeren de santuarios foriatos, trayíes de xuru por pelegrinos que les teníen cosíes nes sos ropes, pero la tercera yera una insinia producida n'Uviéu, que talo y como pasaba con aquelles reproduz la cruz, y una fecha: 1571, que foi añu xubilar n'Uviéu. Estes insinies caltiénense nel Muséu Arqueolóxicu d'Asturies.

“L'apóstol Santiago” (h. 1507), de Juan de Flandes, col apóstol afatáu con un sombreru de pelegrín con una insinia cosida nel ala..