El "pastor del osu", superguardián de la reciella: "Ye fuerte y nun tien mieu a nada; llega a sitios imposibles pa otros perros"

Fuerte y brengosu, pero al tiempu áxil y rápidu. El mastín tradicional asturianu, tamién conocíu como "pastor del osu", ye la última y cuasi infranquiable barrera pa protexer a la reciella nes camperes. N'Asturies hai un centenar d'esti tipu de perros que dexa a llobos y osos lloñe de les cabres y oveyes, a les que curien y xixilen les 24 hores del día. Por ello, poles sos cualidaes como guardianes y el llabor fechu polos criadores pa caltener la raza nel sieglu XXI, el mes de marzu próximu van ser reconocíos col premiu de la Feria del Perru de Tinéu. Un bon exemplu d'estos exemplares y la so valía pa los llabores de custodia de la reciella alcuéntrase en Vixidel (Teberga).

El "pastor del osu" tien unes aptitúes morfolóxiques úniques que lu estremen d'otros perros de vixilancia, por que'l so cuerpu afáyase meyor al terrén, consiguiendo llegar a sierres y peñes difíciles pa otres races. "Llega a sitios imposibles pa otros perros como'l mastín español porque, anque ye más grande, esti tien les pates más llargues y eso faelu más rápidu, llixeru y áxil, lo que resulta clave p'algamar a los depredadores. Paecen perros de ximnasiu", esplica Lisardo García, ganaderu d'un fatáu de más de 300 cabres bermeyes y ocho mastinos asturianos.

Na cabana onde se guarda la reciella, nun sitiu espectacular conocíu como Peñasrubias con impresionantes vistes a Peña Sobia, la sierra de Gradura y los puertos de Marabiu, los llobos apenes s'averen al fatáu porque "tienen muncho mieu" a estos perros. "Ellos tán viéndonos tol tiempu, si marcho o si una cabra queda atrás, pero con estos mastinos pierden tola estratexa inclusive si les cabres se separen muncho", detalla García, que ye presidente de l'Asociación de Criadores de Cabra Bermeya.

Tampoco tienen nada que facer los osos que ronden la zona, anque'l ganaderu reconoz que namás "una mínima parte" xenera daños a la reciella magar que "hai una burricada" de plantígrados. "Una osa con críes o un osu mozu tienen la guerra perdida col mastín, tiénen-y mieu y a los machos mozos hasta los aburren. Namás hai dalgún dañu d'osos vieyos que se faen carniceros, que ye daqué que siempre se dixo ente los mayores del pueblu y asina sigue siendo", fae.

Bon escalador

L'osu busca l'alimentu, pero el "pastor del osu" quíta-ylu. Los plantígrados suelen averase al fatáu pa ver de separar dalguna de les cabres, qu'escapen pa protexese en zones d'accesu complicáu nes peñes y cortaos onde tamién lleguen los osos, que son espertos escaladores. Pero'l mastín tradicional asturianu nun queda atrás, llegando a estos peñascos con muncha facilidá y en poco tiempu gracies a la so fortaleza y rapidez, llogrando asina una protección mui amañosa de los animales.

Amás, García apunta tamién el calter del "pastor del osu", dedicáu puramente al cuidáu de la reciella. Nun se-y pasa nin una: "Nunca los ves echaos, tán siempre atentos y saben bien lo que tienen qué facer en tou momentu, amás son mui valientes de cara a los depredadores y nun-y tienen mieu a nada".

Tamién señala que, magar la fiereza na defensa de la ganadería, al tiuempu son perros "mui nobles, sociables y más fáciles d'enseñar qu'un mastín español, por casu, porque tán siempre pendientes de tou".

Por mor del bon calter del animal, García afirma qu'enxamás va faer nada a naide. Dacuando, por cuenta de les rutes montañeres qu'hai na zona, prodúcense alcuentros colos senderistes que, en dalgún casu, llegaron a tira-yos piedres, diz el pastor. "Vien xente con un desconocimientu total del monte y yá-yos tiraron dalguna vegada hasta piedres, y ye lo peor que puede facese, ye meyor nun los encerriscar porque ye un animal que nun s'amedrana y fai frente", esplica.

Va poco, según cunta, tuvo qu'allegar a buscar a los perros depués d'una llamada d'unos caminantes a la Guardia Civil. "Tuvi que xubir porque me dixeren que se salieren los perros, paecíame raro y cuando llegué nun taben, solo atopé a una familia viendo vídeos de cómo los mastinos ataquen a neños", llamenta García, qu'insiste en que nunca van facer nada a naide si nun ve que la reciella ta en peligru.

Na so ganadería hai ocho perros de la raza asturiana, atentos a cada ruiu o niciu que se produz al so alredor. namás aparen un momentu pa comer piensu y carne que García-yos reparte de forma separada, anque ye inevitable qu'haya dellos alcontrones o gurníos. Pero'l machu alfa, de nome "D’Artacan", pon orde aína y toos obedecen ensin más. Son "la meyor ferramienta" de trabayu pa los pastores, afirma'l ganaderu, que cuenta con que fadría falta un sofitu dende l'Alministración pública pa los propietarios de la raza.

"Pa una reciella básica d'unes 100 o 150 cabres o oveyes faen falta cuandu menos ocho mastinos y comen enforma. Más qu'ayudanos a mercar nuevos animales, que nun nos interesa porque los criamos nós, vendríanos bien que nos sofitaren na compra del alimentu porque ocho perros d'estos suponen un gastu de 4.200 euros al añu", indica.

La fauna selvaxe caltiense lloñe de la reciella de García, lo mesmo que-yos pasa a los demás pastores asturianos que confiaron nel "pastor del osu" pal cuidáu y protección de los sos animales. Un llabor por caltener la raza asturiana, con sieglos de presencia na comunidá, que tien agora un reconocimientu social al traviés del premiu que van recibir na Feria del Perru qu'entama'l Conceyu de Tinéu'l mes de marzu.

Premiu en Tinéu

El xuráu otorgó'l galardón a la candidatura "El pastor del osu ylos pastores que fixeron posible que llegara al sieglu XXI", que foi postulada pola Asociación Fontes del Porcía y col emburrie decidíu d'ún de los sos miembros, el veterinariu Xabiel González.

Un premiu que da valor al trabayu calláu pero incansable de los criadores, que consiguieron caltener esta raza como llinia colorada ante l'ataque de la fauna selvaxe poles sos cualidaes como perros fuertes, áxiles, rápidos y mui intelixentes.

"Cola ayuda del Gobiernu del Principáu d'Asturies"